UNEP/WHO

Światowa Organizacja Zdrowia wspólnie z Programem Środowiskowym Organizacji Narodów Zjednoczonych (ang. United Nations Environment Programme, UNEP) starają się zwiększyć świadomość ryzyka związanego z użyciem farb zawierających ołów w ramach Globalnego Przymierza Eliminacji Farb zawierających Ołów (ang. Global Alliance to Eliminate Lead Paint, GAELP). W trakcie tygodnia 20 - 26 września zwiększone zostaną wysiłki osiągnięcia międzynarodowych celów ograniczenia ekspozycji na ołów wśród dzieci jak i dorosłych narażonych w swojej pracy na toksyczne działanie ołowiu, uznanego za jeden z 10 najbardziej szkodliwych chemikaliów w kontekście zagrożenia zdrowia publicznego.

Ołów - zagrożenie zdrowia

Ołów jest wysoce toksycznym metalem ciężkim, który przyczynia się do zanieczyszczenia środowiska i znacznego zagrożenia zdrowia publicznego w wielu krajach na całym świecie. Ostatnimi czasy, głównie za sprawą redukcji dodatku ołowiu w benzynie, farbach, maszynach czy w cynie lutowniczej udało się wprawdzie skutecznie obniżyć stężenie ołowiu wykrywane we krwi ludzi, aczkolwiek nie został on jeszcze całkowicie wyeliminowany. Farby zawierające ołów ciągle używane są do dekorowania wnętrz i części zewnętrznych domów, szkół, mostów, zabawek, mebli czy nawet placów zabaw. Dotyczy to również krajów wysokorozwiniętych. Pierwiastek ten jest niekiedy wykrywany także w żywności i w wodzie pitnej, co może wynikać z jego użycia w produkcji puszek aluminiowych czy rur kanalizacyjnych.

Akumulując się np. w kościach, ołów nadal stwarza niebezpieczeństwo dla układu nerwowego, trawiennego, krwiotwórczego, sercowo-naczyniowego jak również zaburza funkcjonowanie nerek. Szczególnie szkodliwy jest on dla dzieci, u których nawet niskie dawki ołowiu mogą powodować nieodwracalne zmiany patologiczne związane z potwierdzonym działaniem neurotoksycznym. Dla ołowiu nie stwierdzono najniższego bezpiecznego stężenia, obliczono jednak, iż przyczynił się on w 0,6% do globalnego obciążenia chorobowego (ang. burden of disease). Przewlekłe lub  ostre zatrucia poskutkowały liczbą 143.000 zgonów w 2004 r., przy czym największe ryzyko występuje w krajach rozwijających się. Corocznie, 600.000 nowych przypadków upośledzenia umysłowego u dzieci przypisuje się właśnie ekspozycji na ołów. Dalsze kroki są niezbędne, by zagwarantować wolne od ołowiu środowisko, mając na względzie przede wszystkim zdrowie najbardziej podatnych na jego toksyczne działanie dzieci i płodów (kobiet ciężarnych).

Ołów – zagrożenie środowiska

Oprócz poważnego zagrożenia dla zdrowia, biorąc pod uwagę zjawisko akumulacji także i środowisko cierpi z powodu ekspozycji na ołów. Co więcej, ze względu na globalny transport atmosferyczny zagrożenie w postaci pyłu ołowianego może przenosić się z jednego rejonu do innych, nawet tych znacznie oddalonych.

Czas na czyny

Celem przymierza jest ograniczenie szkodliwego wpływu ołowiu na zdrowie dzieci i środowisko poprzez wycofanie z produkcji i użycia farb z dodatkiem tego pierwiastka. By to osiągnąć, ruszyła już kampania koordynowana przez WHO i UNEP, a tydzień zwiększania świadomości 20 – 26 września jest swoistym wezwaniem do wzmożenia aktywności w tym temacie.

2013-10-22

Zobacz także