Szacuje się, że w 2013 r. około 360 tys. Europejczyków zachorowało na gruźlicę, co oznacza, że codziennie zapada na nią 1000 osób. Dane opublikowane dzisiaj przez Europejskie Centrum Kontroli i Prewencji Chorób (ECDC) i Światową Organizacja Zdrowia (WHO) wskazują, że liczba przypadków gruźlicy spadła o około 6% w stosunku do 2012 r.  co oznacza, że kontynuowany jest trwały trend spadkowy obserwowany w regionie w ciągu ostatnich dziesięciu lat. Niemniej wskaźniki zachorowalności na gruźlicę oporną na wiele leków (wielolekooporną - MDR) utrzymują się nadal na bardzo wysokim poziomie, zwłaszcza w 18 tzw. krajach priorytetowych, w których występuje 85% nowych przypadków gruźlicy odnotowywanych w regionie. W 2013 r. w tych samych krajach odnotowano 38 tys. zgonów z przyczyn związanych z gruźlicą.

„Wielolekooporna gruźlica przez cały czas zbiera żniwo w Europejskim Regionie WHO, w którym odnotowuje się największą liczbę przypadków na świecie” – stwierdziła Zsuzsanna Jakab, Dyrektor Regionalny WHO na Europę. „Wykrywamy jedynie 50% pacjentów cierpiących na wielolekooporną gruźlicę i tylko połowę z nich możemy skutecznie wyleczyć. W związku z tym konieczne jest rozszerzenie dostępu do nowych, bezpiecznych, stanowiących racjonalny wybór i skutecznych leków na gruźlicę, jak również innowacji umożliwiających szybkie postawienie diagnozy i opiekę zdrowotną skupioną na potrzebach pacjentów. Działania te postuluje nowa światowa strategia na rzecz skutecznego zwalczania gruźlicy „END TB”, a także europejski skonsolidowany plan działania. Współpracujemy z państwami w celu poprawy jakości i zapewnienia równego dostępu do opieki zdrowotnej zgodnie z europejską polityką ramową Zdrowie 2020. Dzięki temu europejskie państwa członkowskie WHO zyskują większą zdolność wykrywania i leczenia pacjentów cierpiących na lekooporne odmiany gruźlicy.

Ogólny trend w regionie kształtuje się pod wpływem znaczącego spadku liczby państw, w których zwalczanie gruźlicy jest sprawą wysoko priorytetową, natomiast w niektórych krajach Unii Europejskiej (UE) i Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG), charakteryzujących się niską zapadalnością, wskaźniki występowania zakażeń rosną. Ogółem w krajach UE/EOG, w 2013 r. zgłoszono 65 tys. przypadków gruźlicy.

„Biorąc pod uwagę obecne tempo spadku liczby zachorowań, sięgające 6% w skali roku, państwa UE/EGO będą wolne od gruźlicy dopiero w następnym stuleciu. W celu wyeliminowania tej choroby do 2050 r. musielibyśmy dwukrotnie szybciej zmniejszać liczbę odnotowywanych przypadków”, wyjaśnił Marc Sprenger, Dyrektor ECDC. Pomimo utrzymującej się historycznie niewielkiej liczby przypadków i znaczącego spadku zachorowań, który nastąpił w ciągu ostatnich 10 lat, nie wszystkie państwa UE poruszają się w tym samym trendzie i niektóre z nich stoją w obliczu szczególnych wyzwań związanych ze zwalczaniem gruźlicy. „Nasze dane wskazują, że w Europie potrzebne są interwencje szyte na miarę, uwzględniające uwarunkowania poszczególnych krajów.” W większości państw o niskiej zapadalności, wskaźniki zapadalności utrzymują się na stabilnym poziomie lub spadają, ale bardzo powoli, a większość pacjentów to osoby pochodzące z innych krajów. Państwa o wysokiej zapadalności generalnie odnotowują wyższe wskaźniki ponownych zakażeń i zgłaszają znacznie więcej przypadków gruźlicy wielolekoopornej.

Oboje dyrektorzy są zdania, że wyeliminowanie gruźlicy to cel, którego realizacja wymaga bardziej efektywnego wykorzystania dostępnych narzędzi i interwencji, które należy uzupełniać nowo opracowywanymi i bardziej skutecznymi instrumentami. Europejskie Biuro Regionalne WHO i ECDC będą nadal skupiać się w swoich działaniach zarówno na państwach, w których zwalczanie gruźlicy jest istotnym priorytetem, jak również na krajach, gdzie odnotowuje się mniej nowych przypadków choroby. Pierwsza Konferencja Ministerialna Partnerstwa Wschodniego poświęcona gruźlicy i gruźlicy wielolekoopornej odbędzie się w Rydze w dniach 30-31 marca 2015 r. w ramach łotewskiej prezydencji w Radzie UE  i stworzy możliwość wyrównania postępów osiąganych w walce z gruźlicą w poszczególnych rejonach Europy oraz współdziałania na rzecz wyeliminowania tej choroby.

Uwagi dla redakcji:

  • Co roku 24 marca, na całym świecie, obchodzony jest Światowy Dzień Gruźlicy. Celem tych obchodów jest podniesienie świadomości w zakresie globalnego obciążenia gruźlicą oraz działań na rzecz profilaktyki i zwalczania gruźlicy.
  • W Europejskim Regionie WHO  znajduje się 18 państw, w których walka z gruźlicą została uznana za wysoki priorytet. Są to: Armenia, Azerbejdżan, Białoruś, Bułgaria, Estonia, Gruzja, Kazachstan, Kirgistan, Litwa, Łotwa, Mołdawia, Rumunia, Rosja, Tadżykistan, Turcja, Turkmenistan, Ukraina i Uzbekistan.
  • Państwa UE/EOG o niskiej zapadalności zgłaszają mniej niż 20 przypadków gruźlicy na 100 tys. mieszkańców. Są to: Austria, Belgia, Chorwacja, Cypr, Czechy, Dania, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Islandia, Luxemburg, Malta, Niemcy, Norwegia, Polska, Słowacja, Słowenia, Szwecja, Wielka Brytania, Węgry, Włochy
  • Zgodnie z przyjęta definicją eliminacji gruźlicy, choroba zostanie ona uznana za wyeliminowaną jeżeli liczba zgłaszanych przypadków spadnie poniżej 1 przypadku na 1 mln. mieszkańców rocznie.
  • Europejski Region WHO liczy 53 państwa, w których zamieszkuje łącznie niemal 900 mln. osób, spośród których około 508 mln. mieszka w państwach UE/EOG (28 państw członkowskich oraz Islandia, Liechtenstein i Norwegia).
  • WHO opracowała skonsolidowały plan działania na rzecz profilaktyki i zwalczania gruźlicy wielolekoopornej i coraz częściej występującej gruźlicy lekoopornej w Europejskim Regionie WHO w latach 2011-2015, który ma na celu wzmocnienie działań podejmowanych w celu rozwiązania niepokojącego problemu występowania gruźlicy lekoopornej w regionie. Plan powstał w wyniku prowadzonych w całym regionie konsultacji z przedstawicielami 53 państw członkowskich  Europejskiego Regionu WHO, ekspertami, pacjentami i społecznościami dotkniętymi chorobą.
  • „Zdrowie 2020” to dokument nakreślający ramy polityki zdrowia w Europie. Ma na celu wspieranie działań podejmowanych w całym sektorze rządowym i w ramach całego społeczeństwa w dążeniu do osiągnięcia „znaczącej poprawy zdrowia i dobrostanu ludności, zmniejszenia nierówności zdrowotnych, wzmocnienia zdrowia publicznego i zapewnienia skupionych na potrzebach ludzi systemów ochrony zdrowia o powszechnym zasięgu, równym dostępie i wysokiej jakości” http://www.euro.who.int/en/health-topics/health-policy/health-2020-the-european-policy-for-health-and-well-being.

 

Źródła informacji:

W celu uzyskania szerszych informacji proszę kontaktować się z:

WHO Regional Office for Europe

Cristiana Salvi

Communication Officer

Tel.: +45 45 33 68 37, +45 29 63 42 18 (mobile) Email: csa@euro.who.int

European Centre for Disease Prevention and Control

ECDC press office

Tel.: +46 (0) 8 58 60 16 78

Email: press@ecdc.europa.eu

2015-03-23