Nowy raport WHO ujawnia nierówności w zakresie poprawy poziomu zdrowia w Europie i wzywa do mierzenia dobrostanu jako znacznika postępu 

Pomimo że ogólny poziom zdrowia wyraźnie się poprawił w całym Europejskim Regionie WHO, to jednak europejskie statystyki dowodzą, że zarówno między krajami regionu, jak i w ich granicach utrzymują się nierówności zdrowotne - jak wynika z Europejskiego raportu zdrowia 2012.[1] Raport, który ukazuje się raz na trzy lata,  jest sztandarową publikacją Europejskiego Biura Regionalnego WHO. 

Europejski raport zdrowia obejmujący 53 kraje i prawie 900 mln osób wskazuje, że w Europejskim Regionie WHO ludzie żyją dłużej i cieszą się zdrowszym życiem. W całym regionie rośnie średnia długość życia, która od 1980 r zwiększyła się o 5 lat, dochodząc w 2010 r do 76 lat. Wzrost zawdzięczamy głównie zmniejszeniu umieralności z niektórych przyczyn oraz działaniom ukierunkowanym na ograniczenie czynników ryzyka i poprawę warunków społeczno-ekonomicznych. Według prognoz do 2050 r udział osób w wieku powyżej 65 lat w ogólnej liczbie ludności regionu będzie wynosił ponad 25%. Niemniej nadal utrzymują się znaczące nierówności zdrowotne w zależności od płci, a także między krajami i grupami ludności. Na przykład w 2010 r średnia długość życia kobiet wynosiła średnio 80 lat, podczas gdy w przypadku mężczyzn było to 72,5 roku. Zróżnicowanie średniej długości życia tłumaczy się w dużej mierze różnicami w zakresie stylu życia i wykonywanego zawodu.

Europejski raport zdrowia 2012 wskazuje również na stały spadek umieralności ogólnej, pomimo że między państwami regionu utrzymuje się duże zróżnicowanie współczynników umieralności. Najwyższe odnotowuje się we wschodniej części regionu, natomiast najniższe w państwach zachodnich. Choroby niezakaźne mają najwyższy udział w przyczynach zgonów – około 80%. Choroby układu krążenia (choroba niedokrwienna serca, udar mózgu, itp.) są przyczyną prawie 50% ogółu zgonów. Drugie miejsce zajmują nowotwory, które odpowiadają za około 20% zgonów.

W Europie choroby zakaźne występują z mniejszą częstotliwością niż w pozostałych rejonach świata, niemniej nadal budzą zaniepokojenie, zwłaszcza gruźlica, HIV i pozostałe choroby przenoszone drogą płciową. Zmniejsza się zapadalność na AIDS, co dowodzi, jak ważne jest efektywne leczenie, a w okresie 1990-2010 liczba zgonów z powodu gruźlicy spadła o 30%.

Obecnie główne czynniki ryzyka dla zdrowia Europejczyków to używanie tytoniu i szkodliwe spożywanie alkoholu, przy czym szacuje się, że alkohol stanowi przyczynę 6,5% ogółu zgonów w regionie, i że 27% ludności w wieku 15 lat i więcej regularnie pali.

„W Europejskim Regionie WHO zachodzą istotne zmiany, które kształtują przyszłe priorytety zdrowotne oraz potrzeby w zakresie profilaktyki i opieki. Trendy przedstawione w niniejszym raporcie pozwolą nam przewidzieć niektóre wyzwania, z którymi Europa musi się zmierzyć teraz i w przyszłości”, stwierdziła Zsuzsanna Jakab, Dyrektor Regionalny WHO na Europę. „Utrzymują się jednak uporczywe i rozpowszechnione nierówności zdrowotne, które w niektórych przypadkach pogłębiają się. Nierówności w zdrowiu są niepotrzebne i niesprawiedliwe, dlatego muszą stać się dla nas priorytetowym zadaniem, nad którym będziemy wspólnie pracować.”

Pozostałe istotne informacje przedstawione w raporcie

  • Dzięki zmniejszeniu się o 54% umieralności niemowląt w okresie 1990-2010, Europa ma obecnie najniższe na świecie współczynniki umieralności dzieci (7,9 zgonu na 1 tys. żywych urodzeń), jednak między krajami regionu występują duże różnice.
  • Od 1990 r umieralność okołoporodowa kobiet zmniejszyła się o 50%, osiągając współczynnik 13,3 zgonu na 100 tys. żywych urodzeń w 2010 r.
  • Po 1990 r o 50% zmniejszyła się liczba zgonów z powodu wypadków drogowych, co wiąże się z mniejszą liczbą wypadków, zwłaszcza tych spowodowych przez kierowców będących pod wpływem alkoholu.
  • Po wzroście, który nastąpił w połowie lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku, w całej Europie zmniejszyły się współczynniki samobójstw o 24-40%. Jednak w ostatnim okresie trend spadkowy wyhamował, co zbiegło się w czasie ze spowolnieniem gospodarczym trwającym od 2008 r.
  • Rośnie liczba ludności mieszkającej w miastach. W 2010 r udział mieszkańców miast w populacji ogółem wynosił 70%, a według prognoz do 2045 r wzrośnie do 80%. Życie w mieście wiąże się z narażeniem na oddziaływanie różnych czynników ryzyka zdrowotnego, jak również czynników warunkujących zdrowie.
  • Nowotwory zastąpiły choroby układu krążenia jako główną przyczynę przedwczesnych zgonów (w wieku poniżej 65 lat) w 28 z 53 państwach Europejskiego Regionu WHO.
  • Szacuje się, że w Europejskim Regionie WHO mieszka około 73 mln. imigrantów (52% z nich to kobiety), którzy stanowią 8% ogółu ludności. W porównaniu do ogólnej populacji imigranci są na ogół młodsi i mniej zamożni. Ponadto prawdopodobieństwo choroby jest w ich przypadku wyższe, a jednocześnie mają gorszy dostęp do usług opieki zdrowotnej.

 

Pobierz pliki